به بیان آکادمی پکیلون نگهداری دستگاه تراش منوال یا سنتی، یکی از مهمترین عوامل در افزایش بهرهوری کارگاههای صنعتی است. این کار نهتنها عمر مفید تجهیزات را افزایش میدهد، بلکه نقش مهمی در کاهش توقفهای ناگهانی، جلوگیری از خرابیهای پرهزینه، و بالا رفتن دقت ماشینکاری و تراشکاری صنعتی دارد. در بسیاری از موارد، عدم توجه به سرویسهای دورهای باعث افت کیفی قطعات تولیدشده یا حتی از کار افتادن کامل دستگاه میشود. از این رو، اجرای یک برنامه منظم و علمی برای نگهداری دستگاه تراش تبریز یا مشابه تراش تبریز، بخشی جدانشدنی از مدیریت حرفهای ماشینآلات صنعتی بهشمار میرود.
دستهبندی انواع نگهداری
نگهداری دستگاه تراش سنتی ویا دستی معمولاً به سه دسته اصلی تقسیم میشود: روزانه، هفتگی و ماهانه. هر یک از این بخشها وظایف مشخصی دارد که اجرای صحیح آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. نگهداری روزانه شامل کارهای ساده اما ضروری مانند نظافت سطوح دستگاه از برادهها و روغنهای اضافه، روانکاری ریلها و قطعات متحرک، و بررسی ابتدایی از نظر سفتی پیچها و عملکرد صحیح اجزای مکانیکی است. این اقدامات باید در ابتدای هر شیفت کاری یا پس از پایان آن انجام شوند تا از بروز اشکالات اولیه جلوگیری شود. در نگهداری هفتگی، اقدامات فنیتری مانند بررسی دقیق وضعیت ریلها، تمیز کردن و بررسی صافی روغنها، و بازبینی کابلها و اتصالات الکتریکی انجام میگیرد.
این موارد باعث میشوند دستگاه در سطح عملکرد مطلوب باقی بماند و خرابیهای ناگهانی ناشی از فرسودگی یا اتصالات شل پیشگیری شود. نگهداری ماهانه اما معمولاً شامل اقدامات تخصصیتری است. کالیبراسیون محورها، بررسی دقیق تراز دستگاه، تعویض روغن گیربکس، و سفتکردن پیچهای شاسی از جمله کارهایی هستند که ماهی یکبار باید با دقت بالا انجام شوند. این نوع نگهداری به اپراتور اجازه میدهد تا وضعیت کلی سلامت دستگاه را ارزیابی کرده و در صورت نیاز، اقدامات اصلاحی را در زمان مناسب انجام دهد.
ابزارها و مواد لازم برای نگهداری حرفهای
انجام صحیح فرآیند نگهداری نیازمند استفاده از ابزارها، مواد مناسب و آموزش تخصصی تراشکاری درجه 1 و 2 است. برای روانکاری ریلها، استفاده از روغنهای مخصوص با ویسکوزیته مناسب (مانند ISO VG 68) توصیه میشود. این روغنها قابلیت جذب بالایی دارند و از سایش قطعات جلوگیری میکنند. برای یاتاقانها یا بخشهایی که به روانکاری چسبندهتری نیاز دارند، گریس صنعتی مقاوم در برابر حرارت یا فشار مورد استفاده قرار میگیرد.
ابزارهایی مانند پیچگوشتی گشتاورسنج بهمنظور سفتکردن دقیق پیچها با نیروی مشخص، بسیار مفید هستند. همچنین استفاده از پارچههای بدون پرز برای پاککردن سطح دستگاه اهمیت دارد، چرا که پرزها ممکن است وارد سیستم حرکتی شده و باعث گیرکردن یا اصطکاک بیش از حد شوند. در نهایت، داشتن یک چکلیست کامل و دقیق برای ثبت و پیگیری روند سرویس دستگاه کمک میکند تا هیچ مرحلهای فراموش نشود و فرآیند نگهداری مستندسازی شود.
نکات ایمنی حین انجام سرویس دستگاه تراش
نگهداری هر دستگاه صنعتی بدون رعایت نکات ایمنی میتواند خطرساز باشد. پیش از شروع هرگونه عملیات سرویس، باید برق دستگاه بهطور کامل قطع و ترجیحاً از سیستم قفل ایمنی (Lock-out/Tag-out) استفاده شود تا از راهاندازی ناگهانی دستگاه جلوگیری گردد. همچنین تخلیه کامل انرژی باقیمانده در مدارهای الکتریکی از اهمیت بالایی برخوردار است. استفاده از دستکش ضدروغن، عینک ایمنی و کفش کار برای محافظت از بدن در برابر آسیبهای احتمالی توصیه میشود. اپراتور باید دقت کند که هیچگاه هنگام روشن بودن دستگاه اقدام به بررسی قطعات متحرک یا نزدیک شدن به ریلها نکند. رعایت این اصول ساده، تضمینکننده سلامت فردی و جلوگیری از حوادث ناگوار خواهد بود.
اشتباهات رایج در نگهداری دستگاه تراش
یکی از اشتباهات رایجی که در بسیاری از کارگاهها مشاهده میشود، روانکاری بیش از حد قطعات است. این تصور غلط که «هر چه روغن بیشتر، بهتر» باعث تجمع گردوغبار و ایجاد رسوب روی ریلها میشود که در بلندمدت به خرابی آنها منجر خواهد شد. از سوی دیگر، استفاده از گریس یا روغن نامناسب نیز یکی دیگر از مشکلات رایج است که میتواند به تخریب یاتاقانها یا بروز صداهای غیرعادی در حین کار منجر شود.
اشتباه در تنظیم فاصله بین ابزارگیر و قطعهکار هم ممکن است باعث بروز لرزش، خوردگی ابزار، یا تولید قطعات معیوب گردد. در نهایت، بسیاری از افراد علائم اولیه خرابی مانند افزایش دما، صداهای غیرمعمول یا لرزش غیرعادی را نادیده میگیرند که در صورت رسیدگی نکردن بهموقع، منجر به توقف کامل دستگاه خواهد شد.
خودتان باید دست به آچار بشید
نگهداری اصولی دستگاه تراش سنتی ویا دستی نهتنها یک ضرورت فنی است، بلکه یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای آینده کسبوکار صنعتی و یکی از مقدمات ورود به شغل تراشکاری محسوب میشود. با اجرای دقیق برنامههای نگهداری روزانه، هفتگی و ماهانه، میتوان عمر دستگاه را افزایش داد، کیفیت قطعات تولیدی را حفظ کرد و هزینههای ناشی از خرابیهای ناگهانی را کاهش داد. این فرآیند نیازمند دقت، ابزار مناسب، رعایت نکات ایمنی و داشتن برنامه منظم است تا بتوان در یک محیط صنعتی پویا، دستگاه را همیشه در بهترین وضعیت عملکردی نگه داشت.
دیدگاهتان را بنویسید